Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlileri olay yerine gelinceye kadar; hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla yapılan müdahaledir. Bu müdahale, olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamaları kapsar.
Bu iki kavram sıkça karıştırılır.
İlk Yardım: Eğitim almış herkesin, eldeki imkanlarla olay yerinde yaptığı ilk müdahaledir. İlaç kullanılmaz.
Acil Tedavi: Ambulans veya hastanelerde, doktor ve sağlık personeli tarafından, tıbbi donanım ve ilaçlar kullanılarak yapılan profesyonel müdahaledir.
İstatistikler, kazalarda ölümlerin %10’unun ilk 5 dakika, %54’ünün ise ilk yarım saat içinde gerçekleştiğini göstermektedir. Olay yerindeki bilinçli bir ilk müdahale, ölümlerin yaklaşık yarısını önleyebilir. Türkiye gibi trafik kazalarının ve deprem riskinin yüksek olduğu bir ülkede, ilk yardım sadece bir yasal zorunluluk değil, bir vatandaşlık görevidir. Ambulans gelene kadar geçen sürede sevdiklerinize veya tanımadığınız birine yapacağınız doğru müdahale, onların hayata tutunmasını sağlar.
Evet, zorunludur. 22.05.2002 tarihli İlk Yardım Yönetmeliği ve ilgili İş Sağlığı ve Güvenliği kanunlarına göre;
Az Tehlikeli İş Yerlerinde: Her 20 çalışan için 1 kişi,
Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İş Yerlerinde: Her 10 çalışan için 1 kişi, "Temel İlk Yardım Eğitimi" almış sertifikalı ilkyardımcı olmak zorundadır.
İlk yardımcı öncelikle sakin olmalı ve kendi can güvenliğini sağlamalıdır. Ardından şu 3 temel adımı izlemelidir:
Koruma: Olay yerindeki tehlikeleri belirleyip güvenli bir çevre oluşturmak (Örneğin: Trafiği kesmek, gazı kapatmak).
Bildirme: En hızlı şekilde 112 Acil Servis'i aramak ve net bilgi vermek.
Kurtarma: Yaralıya, eğitimde öğrenilen önceliklere göre (Havayolu, Solunum, Dolaşım) sakin ve hızlı bir şekilde müdahale etmek.
Evde, araçta veya iş yerinde bulunması gereken bir ilk yardım çantasının olmazsa olmazları şunlardır:
Büyük Sargı Bezi ve Steril Gazlı Bez: Yarayı kapatmak ve sarmak için.
Üçgen Sargı: Kırık kolu askıya almak için.
Hidrofil Pamuk: Sadece pansuman malzemesini desteklemek için (Yaraya doğrudan yapıştırılmaz).
Flaster: Sargıları sabitlemek için.
Turnike Malzemesi: Durdurulamayan uzuv kanamaları için (En az 50 cm, esnek olmayan geniş şerit).
Koruma Örtüsü (Termal Battaniye): Yaralının vücut ısısını korumak için (Bir yüzü altın/gümüş renkli örtü).
Makas: Gerektiğinde yaralının kıyafetlerini kesmek için.
Tıbbi Eldiven: İlk yardımcının kendini enfeksiyondan koruması için.
Not Defteri ve Kurşun Kalem: Müdahale saatlerini ve yaralı bilgilerini not etmek için.
İlk Yardım Eğitmeni olabilmek için Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen sağlık bölümlerinden mezun olmak ve "İlk Yardım Eğitmen Eğitimi" programını tamamlamak gerekir. Eğitmen Olabilecek Meslek Grupları: Tıp Doktorları, Diş Hekimleri, Eczacılar, Hemşireler, Sağlık Memurları, Acil Tıp Teknisyenleri (ATT), Paramedikler, Veteriner Hekimler, Biyologlar, Fizyoterapistler, Psikologlar, Odyologlar ve Sağlık Mühendisleri. Bu kişiler, yetkili merkezlerde aldıkları eğitimin ardından yapılan sınavda başarılı olurlarsa "İlk Yardım Eğitmeni" sertifikası alırlar.
Sağlık Bakanlığı onaylı İlk Yardımcı Sertifikası ve Kimlik Kartı 3 yıl süreyle geçerlidir. 3 yılın sonunda sertifikanın geçerliliğini koruması için kişinin 1 günlük (8 saat) "Güncelleme Eğitimi" alması gerekir. Güncelleme eğitiminde Bakanlık sınavı yapılmaz, eğitim süresince yapılan değerlendirme yeterlidir.
Sıcak çarpması; yüksek sıcaklık ve nem nedeniyle vücut ısısının ayarlanamaması durumudur. Belirtiler: Aşırı halsizlik, baş dönmesi, bulantı, kuru ve sıcak cilt, hızlı nabız. İlk Yardım:
Kişi hemen serin ve havadar bir yere alınır.
Giysileri gevşetilir veya çıkarılır.
Başına, göğsüne ve koltuk altlarına soğuk suyla ıslatılmış bezler konulur (Doğrudan buz uygulanmaz).
Bilinci yerindeyse su ve tuz kaybını gidermek için su veya ayran içirilir.
Bilinci kapalıysa ağızdan hiçbir şey verilmez, 112 aranır.
Evet. Yeni yönetmeliklere göre OED (Otomatik Eksternal Defibrilatör) kullanımı, Temel İlk Yardım Eğitiminin zorunlu bir parçası haline gelmiştir. Ani kalp durmalarında elektroşok uygulamak hayatta kalma şansını ciddi oranda artırır. Eğitimlerimizde bu cihazın kullanımı maketler üzerinde uygulamalı olarak öğretilmektedir.
Kişi hemen serin ve havadar bir yere alınır.
Giysileri gevşetilir veya çıkarılır.
Başına, göğsüne ve koltuk altlarına soğuk suyla ıslatılmış bezler konulur (Doğrudan buz uygulanmaz).
Bilinci yerindeyse su ve tuz kaybını gidermek için su veya ayran içirilir.
Bilinci kapalıysa ağızdan hiçbir şey verilmez, 112 aranır.